علي الأحمدي الميانجي
199
مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)
اينجا جاى شرح آن نيست و شايد در بخش اموال عمومى متعرض شويم « 1 » ( ان شاء اللَّه تعالى ) . در عمدة القارى ج 15 / 20 در شرح گفتار بخارى « و صدقته بالمدينة » گويد : يعنى املاكى كه بعد از آن حضرت صدقه شد و گفته مىشود كه صدقات رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در مدينه اموال بنى النضير است كه نزديك مدينه بود . . . و از قاضى عياض نقل شده : كه صدقات آن حضرت در مدينه عبارت است از اموال مخيريق و از جمله حق آن حضرت در اموال بنى النضير و همچنين نصف زمين فدك و ثلث زمين « وادى القرى » و دو قلعه از قلعههاى خيبر و سهم آن حضرت از خمس خيبر كه همه بعد از آن حضرت صدقه شد به موجب آن حديث . 3 - علامهء مجلسى « 2 » به نقل از مناقب ابن شهر اشوب و ارشاد مفيد نقل كرده است كه : هنگام فتح بنى النضير رسول خدا اموال ( زمينها و باغها و خانههاى ) بنى النضير را ميان مهاجرين تقسيم كردند و به على عليه السلام دستور دادند كه سهم رسول خدا را تحويل بگيرد و آن را صدقه قرار دهد و معلوم است كه مراد اين دو محقق بزرگوار از صدقه ، وقف است زيرا آنها اصطلاح علماى اهل سنّت را قبول نداشتهاند . 4 - ابن عبد ربه « 3 » و ابن ابى الحديد « 4 » مىگويند : رسول خدا مهزور را ( كه مكانى واقع در بازار مدينه بوده است ) براى مسلمانان وقف كرد . موقوفههاى امير المؤمنين على عليه السلام : قبل از اين كه در مورد موقوفههاى امير المؤمنين بحث كنيم بجاست عبارات مورّخين و محدّثين را دربارهء دارائى آن حضرت نقل نموده تا پس از اطلاع كامل به چگونگى وضع امير المؤمنين عليه السلام در مورد كار و كشاورزى و توليد و دارايى و انفاق ، وارد مسألهء موقوفات آن حضرت بشويم :
--> ( 1 ) - در اين رابطه رجوع شود به شرح ابن ابى الحديد ، ج 15 ، ص 147 و ج 16 ، ص 221 و بدء و تاريخ تأليف مقدّسى ، ج 5 ، ص 25 و مقدمهء مرآة العقول ، ج 1 ، ص 127 و وفاء الوفا ، ج 4 ، ص 996 و ساير كتبى كه سهم رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را از فىء و خمس بيان نمودهاند . ( 2 ) - بحار ، ج 20 ، ص 173 . ( 3 ) - عقد الفريد ، ج 4 ، ص 283 . ( 4 ) - شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 198 .